تورم و حذف سه صفر از پول ملي
گرچه از سال 72 تاكنون، اصلاح ارقام پولي در بانك مركزي مطرح بوده اما اين اصلاح مستلزم ايجاد شرايطي همچون تك‌رقمي شدن نرخ تورم و ثابت ماندن آن است كه براساس پيش‌بيني‌ برنامه چهارم، نرخ تورم در پايان اين برنامه، كاهش مي‌يابد و مناسبت‌ترين زمان براي انجام اصلاحات پولي، سال 1388 است.
این موضوع از آن زمان تاکنون چند بار در دستور کار اداره بررسی‌های بانک مرکزی قرار گرفته به طوری که در سال‌های اخیر به منظور عرضه خدمات مطلوب تر و تسهیل در مراودات تجاری این موضوع بار دیگر در دستور کار اداره بررسی‌های بانک مرکزی قرار گرفت و گزارش مبسوطی نیز در این باره تهیه شده است.
با توجه به بالا بودن سرانه ي اسكناس در كشور شايد اجراي اين طرح لزوم بالاتري پيدا مي كند. بانک مركزي سرانه اسکناس را 114 برگ اعلام و تصریح کرده است: این حجم از سرانه اسکناس ایران را جزو کشورهای رکوردار در این زمینه قرار داده است، زیرا سرانه اسکناس در کشورهای پیشرفته بین 12 تا 14 برگ است.
برخی از کارشناسان مسائل اقتصادی اصلاح رقوم پولی یا حذف چند صفر از واحد پولی کشور را یکی از نیازهای اقتصادی کشور برای تسهیل در مراودات تجاری دانسته‌اند، با این حال، کارشناسان مسائل اقتصادی نظرات مختلفی درباره تغییر واحد پولی کشور یا حذف صفرهای پولی ملی مطرح می‌کنند. از سویی، کارشناسان مسائل اقتصادی با تاکید بر این که تغییر واحد پولی کشور قبل از حل مشکل رشد حجم پول، تاثیر مثبتی در اقتصاد کشور نخواهد داشت، گفته اند: کاستن از تعداد صفر‌های پول، فقط ضریب تبدیل کالا به واحد پول را ساده‌تر مي‌کند. البته واحد پول هرچه که باشد، اگر با شدت افزایش یابد، در تورم انعکاس پیدا مي‌کند و در این مورد فرق ندارد، پول را با چه واحدی مورد شمارش قرار دهیم.
این در حالی است که محمد طبیبیان، ريیس سابق موسسه عالی آموزش عالی بانکداری ایران تغییر واحد پولی کشور را بیهوده، بی‌نتیجه و برای جامعه پرهزینه دانست و تصریح کرد: کشورهایی که اقدام به تغییر واحد پولی کشور خود کردند، قبل از آن اقدامات دیگری نظیر کنترل نرخ تورم و کاهش صفرهای پول خود کردند.

عده اي معتقدند كه حذف صفرهاي پول ملي 7 مزيت عمده به دنبال دارد كه مشتمل‌بر كاهش حجم اسكناس، سادگي در مبادلات، نگهداري ساده‌تر حساب‌ها، ارقام و ترازنامه‌ها، اشغال فضاي كمتر آمار و اطلاعات مالي در حافظه و هارد رايانه‌ها، نقل و انتقال سهل‌تر پول، كاهش آثار رواني تورم و نيز صرفه جويي در وقت براي شمارش حجم زياد اسكناس‌ها است.
شايد بتوان گفت دولت به جاي حذف صفرها بهتر است به چاپ اسكناس درشت اقدام كند كه در اين صورت آثار رواني تورمي منفي آن نيز كمتر مي‌شود. در شرايطي كه نقدينگي كشور چندين برابر شده، در اين شرايط نياز به انتشار اسكناس درشت و چك بيشتر احساس مي‌شود. پس در حال حاضر در صورت عدم حذف صفرها از واحد پولی، اگر بخواهیم وضع موجود را حفظ کنیم ناچاراً باید اسکناس‌های درشت‌تر چاپ کنیم و سکه‌ها را نیز باید درشت‌تر کرد تا در حد خود معنی داشته باشد. اگر بخواهیم قانون پولی و بانکی را اجرا کنیم که یک ریال معادل یک چهارم گرم طلا است که این مطلب در کشور چندان در کشور رایج نیست امادر صورتیکه بخواهیم سه صفر را از واحد پولی حذف کنیم، 10 واحد پولمان با یک واحد پول اروپایی و آمریکایی تقریباً برابری می‌کند و در صورت حذف چهار صفر پول بسیار قوی‌تر شده و دوره طولانی‌تری می‌توان از آن استفاده کرد.
 نكته ي قابل توجه اين كه در ارتباط با حذف سه صفر از پول ملی باید گفت که این‌کار در کشورهایی که گرفتار تورم شدید هستند و ارزش پولشان در حال کاهش است انجام می‌گیرد مانند کشورهای ترکیه، افغانستان، برزیل، مکزیک و این اقدام هم در بانکداری اسلامی و هم در بانکداری غیراسلامی قابل انجام است به طوری هم ترکیه با حذف 6 صفر و هم فرانسه با حذف 2 صفر این کار را پیش از ما انجام داه و آذربايجان با تغيير نام واحد پولي چنين اقدامي‌ را عملا انجام داده‌اند.  این کار از آن جهت صورت می‌گیرد که مردم اسکناسی که دستشان است اسکناس معناداری باشد. حذف سه صفر از پول به تورم ربط جدی و روشنی ندارد. گاهی به لحاظ روانی از جهاتی مثبت داشته باشد. از جهت مثبت این طور می‌توان ارزیابی کرد که مردم با این‌کار احساس می‌کنند پولشان قوی شده و آن را بیشتر صرفه‌جویی و پس‌انداز می‌کنند و با پول قوی بهتر رفتار می‌کنند.

 در پايان بد نيست اشاره شود كه به نقل از دکتر طهماسب مظاهری: باید دانست آنچه که بر تورم اثرگذار است، سیاست‌های اقتصادی دولت و سیاست‌های بانکی و پولی است که باید مدیریت شود نه حذف صفر از واحد پولی.

-انواع بازارها (The types of Markets)

از ديدگاه مالي و سرمايه‌گذاري بازارها انواع متفاوتي دارند كه در اينجا به بررسي آنها مي‌پردازيم :

بازار مالي (Financial Market) 

از بازار پول قرض كوتاه‌مدت ويا بدهي كوتاه‌مدت بدست ميايد. بازار براي شركتها و مؤسسات پولي تحت عنوان بدهي يا قرض تأمين مي‌نمايد تا آنكه آن قرض يا بدهي را ظرف مدت كمتر از يك سال به دهندة آن بازپس گردانند. بازار پول بازار بسيار وسيعي است . اين بازار شامل تمام بنكاههاؤ مؤسسات و بانكاهيي است كه براي نيازهاي كوتاه‌مدت شركتها و صنايع ، سرماية در حال كار يا سرماية‌جاري (Working capital) فراهم مي‌كنند. بازار پول داراي بازار اوليه (primary ,money market ) و نيز داراي بازار ثانويه يا دست دوم (secondary Market Money) است . در بسياري از كشورها بانكهاي تجاري نقش مهمي در بازار پول ايفا مي‌كنند. اغلب اوقات كشورهاي مختلف دنيا داراي بازار پول وسيع هستند وانواع اوراق بهادار با ريسك پائين در اين بازارها معامله ميشوند. اين اوراق بهادار بسرعت قابل تبديل به پول هستند. در كشورهاي پيشرفته صنعتي ممكن است روزانه ميلوينها و حتي ميلياردها دلار اوراق بهادار در بازارهاي پولي بزرگ و عمده خريد و فروش شوند. در امريكا، بازار اوراق بهادار از نظر حجم جابه‌جايي پول از بازار بورس نيويورك NYSC((New York stock chang وسيع‌تر است .

در بازار پول افراد يا مؤسساتي كه اوراق بهادار در اختيار دارند ولي موعد پرداخت قيمت آنها از سوي مؤسسات مربوطه نرسيده‌است مي‌توانند اين اوراق را به قيمتي كمتر از قيمت اسمي (principale) يا قيمت ثبت شده بر روي آن (Face value) بفروشند. در اين صورت خريدار اين اوراق مي تواند قيمت اصلي اين اوراق را در سررسيد آنها دريافت كند وبه مقداري كه اوراق بهادار را كمتر از قيمت واقعي ثبت شده بر روي آن‌ها خريداري نموده‌استفاده كند. در بازار پول ممكن است مشكلاتي براي معامله‌كنندگاه يا خريداران اوراق بهادار پيش بيايد مثلاً اگر نرخ بهره افزايش پيدا كند اين بدان معني است كه پول صرف شده براي خريد اوراق بهادار در حاليكه مي‌توانست سود بييشتري ببرد اكنون از طريق خريد اوراق بهادار در بازار پول سود كمتري بدست ميدهد. در اينگونه موارد معمولاً قيمت اوراق ببهادار كاهش ميابد. از اين فرصت پيش آمده افراد فعال در بازار پول مي‌توانند استفاده نموده وسرماية‌خود را در بازار پول بكار اندازند و اوراق بهاداري را كه قبلاً با قيمت بالا بدست مي‌آورند با قيمت پائين‌تر بخرند و به اين ترتيب بازار پول دچار ركود نميشود ولي كسانيكه قبلاً و پيش از كاهش قيمت اوراق بهادار آنها را خريده باشند، متحمل ريسك نرخ بهره (interest-rate risk) خواهند شد . بايد توجه داشت كه در بسياري از بازارهاي پولي اعتبار و جايگاه اوراق بهادار چنان است كه افزايش نرخ بهره در قيمت آنها آنها تقريباً قابل اغماض است .

بازار سرمايه (capital Market)

از بازار سرمايه براي شركتها و مؤسسات بدهي يا قرض بلندمدت ويا پولي كه بر اساس فروش سهم بدست ميايد، تهيه مي‌گردد پولي كه شركتها و مؤسسات مختلف از بازارها سرمايه تهيه مي‌كنند در مدتي بيش از يك سال مورد استفاده قرار ميگيرد.

بازار اوليه (primary Market)

بازاري را از ديدگاه مالي و سرمايه‌گذاري اوليه مي‌ناميم كه در آن شركتها و مؤسسات دولتي از طريق انتشار اوراق بهادار مختلف تنها يك دفعه پول بدست مياورند و از آن پول در جهت اهداف و مقاصد خود استفاده مي‌نمايند. پس از انتشار يك ‌سري از اوراق بهادار گوناگون در بازار اوليهؤ شركتها و مسسات دولتي تنها يك بار پول بدست مياورند به عبارت ديگر يك سهم يا تعدادي اوراق قرضه تنها يك دفعه براي سازمان انتشاردهنده آنها پول تأمين مي‌كنند. اين حادثه هم در بازار اوليه اتفاق مي‌افتد.

بازار ثانويه (secondary Market)

بازاري را از ديدگاه مالي و سرمايه‌گذاري ثانويه مي‌ناميم كه در آن اوراق بهاداري كه قبلاً در بازار اوليه منتشر شده‌اند بين افراد ومؤسسات خريد و فروش ميشوند ولي اين خريد و فروش براي شركتها يا مؤسسات انتشاردهندة آنها پولي را حاصل نمي‌كند و باعث تأمين دوباره سرمايه يا پول نمي‌گردد. اگر منفعتي در بازار ثانويه از طريق خريد و فروش اوراق بهادار بدست مي‌آيد آن منفعت نصيب خريد و فروش‌كنندگان مي‌گردد و شركت يا مؤسسة انتشار دهنده آن اوراق بهادار را منتفع نميسازد. لازم به يادآوري است كه اگرچه خريد وفروش اوراق بهادار در بازار ثانويه سبب ورود پول جديد به شركتها و مؤسسات انتشاردهندة‌آنها نيز مورد بررسي و دسته‌بندي قرار ميدهند.

مفهوم مشاركت چيست ؟

  مشاركت بر اين عقيده بنيادين استوار است كه همه افراد حق دارند در مورد اموري كه مربوط به خودشان است احساس مسئوليت  نمايند ؛ در باره آن فكر كنند ؛ انديشه  خود را بدون ترس بيان كنند و بر تصميم هايي كه بر زندگي آنها اثر مي گذارد ؛ دخالت داشته باشند .

بنيادي ترين انديشه زير ساخت مشاركت پذيرش اصل برابري مردمان است .مردمان هر گاه در پيوند با يكديگر از اهميت و ارزش برابر برخوردار شوند آنگاه مشاركت ميان آنان مي تواند به"برخاستن و خيز برداشتن ياري دهد "

و سود بهره منديهاي بسيار براي همه فراهم آورد .

نكته : از ديدگاه مشاركتي همه افراددر مورد اموري كه مربوط به خودشان است ‍؛ احساس مسئوليت مي نمايند و حق دارند در مورد آنها فكر كنند وانديشه خود را آزادانه بيان نمايند .

در بنگاههاي اقتصادي مشاركت به مفهوم كوشش دسته جمعي و همكاري تمام افراد (مديران ؛كاركنان و مشتريان ) براي دستيابي به اهداف و منافع مشترك است .

در مديريت مشاركتي فاصله بين كاركنان ومديران كاهش مي يابد؛ آنها در تصميم گيري ها و روند برنامه ريزي دخالت داده مي شوند و به همان نسبت از فوايد ودستاوردهاي ناشي از مشاركت برخوردار خواهند بود .

تعاريف وبرداشتهاي متعددي از مفهوم مشاركت مطرح شده است كه درهمه آنها اصول ومباني مشتركي يافت مي شود .

برخي از جنبه هاي مشترك وبنيادين كه بر آنها تآكيد شده است عبارتند از :

v برابري مردمان و برخورداري از حقوق شهروندي

v توزيع قدرت در بين مردم وسهيم كردن آنان در اختيارات وتصميم گيريها

v اجازه دادن به مردم براي نظارت بر اموري كه بر سرنوشت آنان تاثير دارد

v ايجاد فرصتهاي برابر براي پيشرفت همه مردم به خصوص گروه هاي پايين جامعه

 مفهوم مشاركت در فعاليتهاي تعاوني چيست ؟

 منظور از مشاركت دخالت دادن افراد در تصميم گيري است . دموكراسي شيوهاي است كه انسانها درآن تصميم مي گيرندو روشي براي حقانيت تصميم گيران محسوب مي شود. هدف از واژه دموكراسي يا مشاركت مردمي تعيين اقداماتي است كه مي توان بر اساس اين مفهوم و از طريق عضويت در تعاوني نكات سودمندي را به اعضاء آموزش داد.

به منظور تحقق كامل مشاركت مردمي در فعاليتهاي تعاوني ضروري است :

1. اعضاي تعاونيها براي مشاركت آمادگي داشته باشند
2. تعاونيها براي پذيرش مسئوليتهاي ناشي از مشاركت آماده باشند
3. مشاركت به عنوان بخشي از وجوه تمايز تعاونيها با شركتهاي رقيب قلمداد شود
4. مشاركت به عنوان وسيلهاي براي دفاع از ارزشهاي اعضاء و رفع نيازهاي آنان تلقي گردد

نكته : ساختارهاي مشاركتي تعاوني ها براي اعضاء جنبه حياتي دارد. زيرا به ياري آن مي توان سازمانهايي مسئول و موفق براي برآورده ساختن نيازها و تحقق بخشيدن به آرزوهاي آنان ايجاد كرد.

نگرش تعاونيها به فرآيند جلب مشاركت اعضاء در فعاليتهاي تعاوني چيست ؟

يكي از نكات مهمي كه با موفقيت تعاوني ها ارتباط دارد؛ جلب مشاركت اعضاء در غعاليتهاي تعاوني است . اين موضوع ميتواند جايگاهي براي تعاوني ايجاد كند كه در سايه آن اعضاء شركت همديگر را بهتر بشناسند وفعاليتهاي اقتصادي به شيوهاي كمتر رسمي و به نحو مطلوب انجام شود .

كساني كه با امور تعاوني سر وكار دارند به خوبي ميدانندكه بعضي از تعاوني ها از حالت واقعي خود خارج وسال به سال در صد اعضائي كه در مجامع عمومي و در انتخابات شركت مي كنند كاهش مي يابد . مشكل اين گونه شركتهاي اين است كه چگونه در صحنه اقتصاد رشد چشمگيري داشته باشند و در عين حال اعضاي تعاوني در كارها مشاركت داشته و بر امور بازرگاني تعاوني نظارت كنند.