امام علی علیهالسلام :
از حقوق واجب خدا بر بندگان، خیرخواهی به اندازه
توان و یاری کردن یکدیگر برای برپایی حق در میان خود است.
تعاونی چیست؟
تعاونیها، واحدهای کوچک اقتصادی ویژهای هستند که به
صورت مستقیم یا غیرمستقیم، در تولید
ملی، کارآفرینی و جذب نیروی کار، با افراد جامعه مشارکت
میکنند و غالبا مالکیت مستقلی دارند. در
واقع، تعاونیها، سازمانهایی مردمی هستند که از سوی خود اعضا و با اختیار کامل آنها تشکیل و منطبق با اصول بینالمللی تعاون اداره
میشوند. از آنجاکه تعاونیها در فرآیند رشد و تعالی
اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جامعه تأثیر بسزایی
دارند، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به صورت گسترده به آن پرداخته شده است. اصل 44، مهمترین
اصلی است که در قانون اساسی در مورد تعاونیها آمده است که در آن به طور مشخص، تعاون
را یکی از بخشهای سه گانه نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران معرفی میکند. بر اساس این
ماده، نظام اقتصاد ایران بر سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامهریزی منظم و درست استوار
است. به طور خلاصه، تعاونیها از بُعد اقتصادی به عدالت، از نظر سیاسی به آزادی و از
دیدگاه فرهنگی به ارزشهای اخلاقی و دینی توجه دارند و بهترین جلوگاه پیوند مناسب میان اقتصاد،
فرهنگ و سیاست شمرده میشوند.
تعاونیها و مشارکت مردم در اقتصاد
تعاون، نوعی همکاری سازمانیافته مبتنی بر قواعدی خاص
است که در پرتو مشارکت، همکاری و کمک متقابل مردم، نتایج اقتصادی معیّنی از آن انتظار میرود. این
نتایج، حاصل مردمگرایی و شرکت دادن همه جانبه مردم در اداره امور جامعه است. در قانون اساسی به
این مهم تصریح شده که یکی از اهداف جمهوری اسلامی، مشارکت همگانی مردم در تعیین سرنوشت
سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش است. تعاونیها به موجب بهرهگیری از مدیریت
مشارکتی حضور عامه مردم و اصل خودیاری، کانونهای اقتصادی مردمی هستند که یک جریان بالنده
اقتصاد سالم را تشکیل میدهند؛ جریانی که مبارزه و پیشگیری از آلودگیهای اقتصادی
مانند احتکار، تورّم، واسطهگری و گرانفروشی را در دستور کار خود قرار میدهد و مردم را به
عنوان گروههای فعال اجتماعی، در فرآیند توسعه اقتصادی، سهیم میسازد. جمهوری اسلامی با
تقویت تعاونیها، حس احترام به نفس و خودآگاهی را در میان طبقات متوسط و محروم جامعه تقویت
میکند و آنها را از قدرتی که در اختیار دارند، آگاه میسازد.
تعاونیها و افزایش صادرات
یکی از ویژگیهای مهم تعاونیها، همکاری و کار گروهی
است. همچنین مهمترین هدف واگذاری بخشهای دولتی، مشارکت مردم و عمومیسازی تعاونیهاست. ازاینرو، با
برنامهریزی دقیق و هدایت شده و استفاده بهینه از ظرفیتهای تعاونی و اجرایی، میتوان حضور
بخش تعاون را در اقتصاد ملی و افزایش صادارات کشور برجستهتر کرد. صادرات تعاونیها تحت
تأثیر عوامل داخلی و خارجی محدود میشود. عوامل داخلی عبارتند از: کمبود سرمایه، نبود
اطلاعات کافی و ضعف مدیریت. عوامل خارجی نیز محدودیتهای فنی و کاغذبازی دست و پاگیر اداری
را در برمیگیرد. همچنین
بخش تعاون به دلیل جلب مشارکت عمومی و گروهی، کارکردن اقشار مختلف مردم، افزایش سطح عمومی اشتغال، کارآفرینی
مولّد، رقابت با محصولات خارجی، بهرهمندی از تخفیف
مالیاتی و استفاده از تسهیلات اعتباری مؤسسات مالی کشور،
ممتازترین جایگاه را در افزایش صادرات کشور دارد.
ادامه دارد......